Ein skamfull og ærleg forfattar med mykje humor

FORFATTAREN: Eigil Steinsfjord (f. 1945) debuterte i skjønnlitterært 1998 med novellesamlinga «Satan stemmer sin bassgitar». Da hadde han allereie vorte refusert av forlag i 26 år, men gav ikkje opp. I fjor kom romanen «Trolig utro». Forfattaren undrar framleis på kva det er som driv han.

Forfattarskapen til Eigil Steinsfjord tek oss inn i eit univers av skam og skuldkjensle. Og hysterisk latter.


Tekst / Foto: Marianne Granheim Trøyflat


LEIRA: Eigil Steinsfjord debuterte i 1998 med novellesamlinga «Satan stemmer sin bassgitar». Ein legeneda­tiske tittel som framleis raskt dukkar opp, om du bed ein gjennomsnittleg valdris seia kva han veit om forfattaren frå Lo på Leira.

Men kva veit folk eigentleg om teksten eller mennesket bak?

Bassgitar og børa vi ber
At satan sjølv stemmer sin bassgitar, blir i den nemnde novella brukt om ein skjerande vond lyd. Ein from kristen blir vitne til relativt hard rockemusikk, og det er smertefullt på fleire nivå.

Og det er kanskje litt på same måten når Steinsfjord skriv. Det er ikkje alltid vakkert, og det kan gjera vondt på stader vi helst ikkje vil kjenne etter.

– Eg veit det er nokon som har byrja, men ikkje orka å fullføre, røper Steinsfjord. Bøkene hans kan altså bli sterk kost.

Skuldkjensle og overgrep
I 2006 kom romanen «Han ser eg er naken». Hovudpersonen Reni Yass­au tek hand om ein invalidisert bror. Skuldkjensla for ei ulukke driv Yassau til å ta omsorgsarbeidet. Attpå dette får han nesten tilfeldig ein tenåring som fange i kjellaren, og greier ikkje å sleppe han fri av redsle for represaliar. Skiljelinene mot overgrep blir brått skremmande tynne.

Kanskje forståeleg at ikkje alle kosar seg med slikt, men desto meir interessant kvifor nokon brukar tid på å skrive det.

OPPHAVET: Eigil Steinsfjord har likt å skrive så lenge han kan hugse. Her sit han med gamle handskrivne og illustrerte bøker frå tida han gjekk på folkeskulen. «Mysterier», «Kidnapperne» og «Dobbeltspill» er nokre av titlane.

Om skamma som må ut
Eigil Steinsfjord har teke plass ved eit kjøkkenbord på Lo på Leira. Det er dottera sitt kjøkkenbord, sjølv held han vanlegvis til i nabohuset.

Ein koseleg bestefar med kvitt hår og strikkagenser som nett har sendt barnebarnet på skulebussen. Kvifor så mykje uhygge i bøkene hans?

– Det er mykje skam i meg. Eg prøvar å vera veldig ærleg. Samstundes som det er ei uærlegheit i meg. Som eg skammar meg over, vedgår ei ope forfattarsjel.

Berre det å la seg intervjue vedgår han at kan skape ei slik skamkjensle. For på same tid tek seg sjølv i å nyte merksemda.

Eit paradoks som kanskje fleire har kjent på.

Den rette trua
Medan vi pratar om skuld og skam, er vegen kort til kristenliv. Dette er også eit gjennomgåande tema hjå Eigil Steinsfjord. Ofte skildrar han kristenfolk som moraliserande og nesten komisk sjølvopphøgde.

Som aktiv kristen meiner han dette er typisk døme på korleis religionen hans ikkje bør formidlast.

– Folk blir pressa inn i ei ramme. Du skal tru derifrå og dit. Eg meiner at skal det bli ei personleg tru, så må du kjempe med spørsmåla sjølv. Det blir meir ein lengt enn ei fasttømra tru, oppsummerer han.

Det skapande mennesket

Eigil Steinsfjord veit ikkje kva som har gjort nett han til forfattar. Dette har han lurt mykje på sjølv og.

– Medan andre berre kan slappe av ved TV-en, har eg alltid hatt eit driv i meg. Dette er noko eg har hatt med meg heilt frå barndomen, oppsum­mererer han og viser fram små heimelaga bøker frå tidlege barneår. Med titlar som vitnar om stor forteljartrong: «Mysterier», «Kidnapperne» og «Dobbeltspill».

Ein humor i alvoret
Mannen som no må reknast som valdresforfattar, voks opp i Oslo, og flytta til Valdres først da han fekk jobb på Valdres folkehøgskule og Valdres gymnas. Vel å merke hadde han feriert i Valdres i alle somrar som barn.

Steinsfjord har vore lektor i ein mannsalder, og på tampen av karrieren hadde han ein føljetong i avisa Valdres med ulike episodar frå denne delen av livet sitt. Svært humoristisk.

Han kunne nok med stort hell ha satsa meir på ein underhaldande skrivestil, men forfattaren sjølv trur ikkje det alltid er snakk om det eine eller det andre.

– Det er mange som har kome til meg og sagt at det er humor i alvoret mitt, slår han fast.

Kampen mot smarttelefonane
Eigil Steinsfjord har ein kjepphest. Det er smarttelefonen.

– Eg er litt uroa for vår tid. Alle sit og tastar på ein smarttelefon, og eg lurer, les dei noko, eller har dei nok med den smarttelefonen? undrar forfattaren.

Han vedgår at det skapar vonde kjensler hjå han.

– Eg kjenner ein slags sjalusi mot telefonane. Dei utkonkurrerer meg som forfattar, sukkar han.

Samstundes meiner han telefonen trugar noko eksistensielt hjå oss.

– Om ein alltid får meldingar på ein slik telefon, når får ein sitja i ro og ten­kje på kven ein er? Mennesket treng ro for å lære seg sjølv å kjenne, slår kvardagsfilosofen fast.

KUNSTEN: Eigil Steinsfjord ser på kunstmåleri av faren. Han trur dei skapande evene hjå han ligg i familien.

Eit spørsmål om tolmod
Bokstavane og bøkene blir framleis til, sjølv om Steinsfjord no er pensjonist. Han har eit nytt romanprosjekt på gang og tittelen er «Kjærleik i ald­ringens år».

– Det handlar om lektor Eirik Fjeld, fortel forfattaren, med ekstra trykk på d-en.

Fjeld er nyleg pensjonert lektor, og møter igjen ein av sine tidlegare elevar. Eit spesielt venskap oppstår, røper Steinsfjord.

Utan at han veit om dette nokon gong blir ein heil roman, eller om nokon vil trykke han.

Men den uvissa ser ikkje ut til å stoppe den litt eksentriske forfattaren frå Lo. Lektoren som var kjend for å gå med spark og redningsvest over isen om vinteren, som aldri har hatt bil, men likevel vore meir aktiv enn dei fleste. Han ser ut til å gå sine eigen vegar, i trua på at det han gjer betyr noko, sjølv om ikkje heider og applaus alltid er å hente med ein gong. Eller nokon gong.

– Eg sende inn til forlag i 26 år før eg fekk gjeve ut ei bok. Å skrive er tolmod, konstaterer forfattar Eigil Steinsfjord.




Vær den første til å kommentere

Skriv en respons

Epostadressen din publiseres ikke.


*


nineteen − two =